Czym jest resurs UTB?

Czym jest resurs UTB?

Każde urządzenie użytkowane przez człowieka wymaga wykonywania okresowych przeglądów. Ten obowiązek dotyczy także różnego typu wind osobowych definiowanych jako Urządzenia Transportu Bliskiego, czyli UTB. Od sprawnego funkcjonowania takiej windy zależy bezpieczeństwo jego użytkowników. Usterka wykryta o czasie może uratować komuś zdrowie, a nawet życie. Można zapobiec wymadkowi, dlatego warto dbać o systematyczne wykonywanie przeglądów. Dźwigi jako urządzenia transportu bliskiego muszą być poddawane badaniom okresowym, eksploatacyjnym, oraz w miarę potrzeb powypadkowym lub poawaryjnym. Jeśli chodzi o tego typu urządzenia przeprowadzanie okresowych przeglądów regulują przepisy prawa, a dokładniej mówiąc rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii dotyczące warunków technicznych dozoru technicznego. Również Urząd Dozoru Technicznego opracował wytyczne, które zobowiązują właścicieli wind osobowych do wykonywania regularnych badań technicznych. 

Bezpieczeństwo dźwigów UTB – regulacje prawne

Szacuje się, że w naszym kraju zamontowanych jest około 100 tysięcy dźwigów osobowych. Niektóre z nich zostały zamontowane już po wejściu Polski do Unii Europejskiej, przez co są zgodne z najnowszymi normami bezpieczeństwa. Pomimo tego około połowa ich nie spełnia podstawowych norm bezpieczeństwa. Największym problemem są wieżowce wzniesione w latach 70, ponieważ ich stan techniczny wymaga wielu napraw, a dźwigi osobowe nie są najważniejsze. Właściciele tychże bloków nie są chętni do wymiany wind, a swoje racje uzasadniają tym, że przecież działają one bezawaryjnie od wielu lat. Na pewno nie jest to rozsądne działanie jeśli chodzi o zdrowie i życie użytkowników. Stając naprzeciw temu zagadnieniu Minister Przedsiębiorczości i Technologii zmienił rozporządzenie w sprawie eksploatacji urządzeń podlegającym przepisom dozoru technicznego. Nałożono obowiązek robienia przeglądów technicznych w celu oceny stanu funkcjonowania dźwigu. 

Resurs dla dźwigów UTB

Zgodnie z definicją resurs jest okresem zdolności do użytkowania, czyli inaczej mówiąc jest to obligatoryjny przegląd specjalny dźwigu, który ma pewną ważność. Po upływie wyznaczonego terminu należy kolejny raz zlecić sporządzenie oceny stanu technicznego. Jeśli chodzi o dźwigi, to właściwościami branymi pod uwagę są intensywność wykorzystania, a także obciążenie jakim Poddaje się dźwig. Należy wspomnieć, że resurs jest przeglądem specjalnym ,który powinien być zrobiony przez właściwego eksperta. Ważną kwestią jest także to, że taki dźwig jeździ się w szybie, który też musi być regularnie kontrolowany. Dlatego osoba, która będzie przeprowadzała resurs UTB powinna mieć odpowiednie uprawnienia budowlane. Przegląd specjalny wind może być robiony przez przedstawiciela producenta, ale koniecznie musi on posiadać odpowiednie uprawnienia. 

Jaki jest zakres przeglądu specjalnego UTB?

To jak powinien wyglądać przegląd specjalny Urządzeń Transportu Bezpośredniego określa instrukcja producenta. Bywa, że w instrukcji nie ma takich informacji, wówczas należy kierować się stosownymi normami, specyfikacjami technicznymi, oraz aktualną wiedzą techniczną. Ważne, aby taki przegląd specjalny obejmował swoim zakresem najważniejsze podzespoły, które mają wpływ na bezawaryjne korzystanie z windy. O jakie dokładnie podzespoły chodzi? Są to przede wszystkim:

  • cała konstrukcja nośna, czyli dokładniej mówiąc jest to szyb, rama kabiny, rama wciągarki, ale również prowadnice,
  • mechanizm napędowy który składa się z liny, mocowania lin, oraz wciągarka,
  • układ elektryczny – instalacja w szybie, aparatura odpowiadająca za sterowanie urządzeniem,
  • układ hydrauliczny czyli przewody, siłowniki, a także agregat hydrauliczny
  • odpowiadające za bezpieczną pracę dźwigu czyli np. system alarmowy.

Taki przegląd specjalny dźwigów UTB musi być zwieńczony spisaniem odpowiedniego protokołu, w którym opisany jest wynik przeglądu, dane osób odpowiedzialnych, termin kolejnego przeglądu, a także kryteria oceny. 

Najistotniejsza jest profilaktyka

Jak w przypadku wielu urządzeń, tak również jeśli chodzi o dźwigi UTB niezbędna jest profilaktyka. Wiele usterek można zawczasu znaleźć i naprawić, co zdecydowanie poprawi bezpieczeństwo takich urządzeń. Niestety, jeśli chodzi o windy z lat 70 problem jest bardziej złożony, gdyż takie pobieżne przeglądy mogą być niewystarczające i nie wykryją wszystkich awarii. Urząd Bezpieczeństwa Technicznego kontroluje stan techniczny w miarę możliwości usuwając występujące usterki i wymieniając zużyte części. Niestety, jeśli chodzi o aparaturę sterową sytuacja może być znacznie trudniejsza. Zbudowana jest ona z podzespołów, których sprawność działania po 40 latach jest zdecydowanie ograniczona. Jedynym wyjściem zazwyczaj jest wymiana jej, co poprawi bezpieczeństwo całego dźwigu. 

Potencjalne zagrożenia starych dźwigów  

Obecnie technika poszła do przodu, także jeśli chodzi o dźwigi osobowe. Dawne mechanizmy znajdujące się w blokach nie posiadają pewnych zabezpieczeń, których nie brakuje w tych nowszych wersjach. Należy pamiętać, że te starsze modele nie mają drzwi kabinowych. Co więcej taki dźwig nie ma zabezpieczeń przed nadmierną jazdą w górę, oraz odpowiednich zabezpieczeń przed niekontrolowanymi ruchami kabiny. Co istotne nie ma tu także połączenia głosowego z serwisem, a także drzwi przystankowe nie posiadają kontroli zaryglowania. Są to niedociągnięcia których nie da się wyeliminować.

Jedynym rozwiązaniem jest wymiana całego urządzenia, ale jest to bardzo kosztowna inwestycja. Następnym brakiem jest także mała dokładność jeśli chodzi o stawanie na przystankach. Często taka kabina nie trafia w poziom piętra i tworzy się próg, który bywa kłopotliwy do pokonania szczególnie dla ludzi na wózkach inwalidzkich i starszych. Windy z lat 70 powinny być co pewien czas naprawiane, a uszkodzone elementy wymieniane, ale trzeba pamiętać, że nigdy nie będą one funkcjonowały tak jak nowe. Dlatego potrzebne jest regularne dokonywanie przeglądów technicznych oraz stały kontakt z serwisem. Należy wówczas bezwzględnie stosować się do zaleceń wydanych przez specjalistów. Oczywiście wraz z upływem czasu tego typu problem będzie się nawarstwiał, dlatego w dłuższej perspektywie niezbędna będzie wymiana całego urządzenia. 

Techniczne